Biber Hapı Özütü : Capsaicin

Yeni bir ihraç ürünü: “Capsaicin”

zayıflamada kullanılan biber hapının da ana maddesi olan “Capsaicin” baÅŸta saÄŸlık sektörü olmak üzere, sos yapımında ve bitkisel mücadelede kullanılan önemli bir hammadde. Kırmızıbiberden elde edilen bu ürünün, özellikleri de ilginç.

ANAVATANI Güney Amerika olan kırmızıbiber botanik âleminde “capsicum annuum” olarak tanınıyor. Kültür yetiÅŸtiriciliÄŸiyle iyi sonuçlar alınmış ve oldukça bol çeÅŸidi var. Biz kırmızıbiberi genellikle baharat olarak kullanıyoruz. Toz ve pul ÅŸeklinde sofralara giren bitkinin konserve edilmiÅŸ salça formu da bulunuyor.

Yöresel adlarla anılan kırmızıbiberin tanınmış çeÅŸitleri en çok “KahramanmaraÅŸ” ta yetiÅŸtiriliyor. Basit iÅŸlemlerden geçirilerek kendine özgü bir renge sahip kılınan bir baÅŸka tür ise tamamen “Urfa” yöresine özgü.

“Ä°sot” olarak adlandırılan bu biberin tipik özelliÄŸi oldukça acı olması. Ancak dünyada çok daha sert biber çeÅŸitleri de var. Bu türleri yetiÅŸtirmek için bizim iklimimiz son derece elveriÅŸli.

Acılık derecesini saptayan “Scoville ÖlçeÄŸi” ne göre bizim biberlerimiz ÅŸimdilik ortalarda bir yerde. EÄŸer daha acı biberler yetiÅŸtirilirse endüstriyel üretim için çok deÄŸerli bir iÅŸin kapısı aralanmış olacak.
Kırmızı biberlerin acı cinsleri endüstride yalnız baharat ve sos olarak değil, tıbbi amaçlarla da tüketiliyor. Bazı cinsleri pigment (boya) üretiminde iyi bir hammadde kaynağı. Ayrıca organik tarımda bol miktarda mücadele amacıyla kullanılıyor. Çevreyi kirletmeyen tek insektisid ise kırmızı biberden elde edileni.

ÇOK YÖNLÜ DEĞERLİ BİR MADDE
ÖnereceÄŸim giriÅŸim projesi basit bir teknikle kırmızıbiberden “capsaicin” maddesini ayrıştırarak çeÅŸitli amaçlar için bir hammadde üretmeyi amaçlıyor. Bu maddenin kimyasal açılımı şöyle: “nvanillyl8methyl6(e)noneamide” “Capsaicin” de bulunan yakıcı özelliÄŸin yanı sıra içeriÄŸinde bulunan bazı moleküller tıbbın çeÅŸitli alanlarında ciddi öneme sahip.

Aynı maddenin kısmen sentetik hale getirilmiÅŸine ise “capsicain” adı veriliyor. Kırmızı biberde asıl etken madde “vanilloik asid” türevi bileÅŸikler.

Kırmızıbiberi tedavi amaçlı olarak ilk kez Güney Amerika yerlileri “Mayalar” ve “Aztekler” kullanmış. Eldeki belgelere göre kırmızıbiber ekstarktının (özünün) anti enfektif (mikroplara karşı) ve damar açıcı olduÄŸunu ilk kez onlar keÅŸfetmiÅŸ.

CANLANDIRICI ETKÄ°LERÄ° VAR!
Modern tıpta “capsaicin” maddesinin vücutta özel reseptörlere baÄŸlanarak bazı saÄŸaltıcı etkiler yarattığı saptanmış. Bu özelliÄŸinden yararlanılarak romatizma aÄŸrılarının hafifletilmesinde kullanılan kimi ilaç ve pomatların formülüne giriyor.

Modifiye edilmiÅŸ tipleri ise baÅŸ aÄŸrısı ve damar tıkanıklıklarında kullanılıyor. Etken maddenin trigliserid ve LDL kolesterolünü kontrol altında tuttuÄŸuna iliÅŸkin bulgular da oldukça ilginç. Amerika’da tahriÅŸ edici özelliÄŸi azaltılmış ekstraktlar soÄŸuk algınlığı ve sindirim problemlerinde bitkisel takviye ürünü olarak pazara sunuluyor.
Son araÅŸtırmalara göre “capsaicin” in tümör hücrelerinin geliÅŸimini yavaÅŸlatarak kanserle yapılan savaÅŸa yardımcı olduÄŸu anlaşılmış. ABD’deki “Pittsburgh Ãœniversitesi” nde yapılan çalışmalar özellikle pankreas ve yumurtalık gibi tedavisi zor kanser türlerinde “capsaicin” in etkili olabileceÄŸini gösteriyor.

Ayrıca prostat kanseri araÅŸtırmalarında, laboratuar farelerine nakledilen kanserli hücrelerin yüzde 80′inin “capsaicin” içeren solüsyonlar karşısında yok olduÄŸu ortaya çıkmış.

ÖZEN VE DİKKATLE ÜRETİLİYOR
Kırmızıbiberdeki etken madde “capsaicin” i doÄŸrudan kullanmak veya yutmak son derece tehlikeli. Ayrıca bu madde imalat sırasında solunursa akciÄŸerlerde ciddi tahriÅŸlere yol açıyor. Bu yüzden üretim vakumlu ortamda özel maskeler takılarak gerçekleÅŸtiriliyor.

“Capsaicin” üretilmesi için “GMP standartları” na uygun olarak SaÄŸlık Bakanlığı’ndan izin alınmış özel donanımlı bir imalathaneye ihtiyaç var.
Analizleri yapılmış biberler önce haÅŸlanarak dış zarlarından temizleniyor. Sonra ezici karıştırıcılarda lapa haline getirilen materyal uygun bir çözücüyle muamele edilerek yaÄŸ formuna benzer yapıdaki “capsaicin” maddesi içerikten ayrıştırılıyor. Son aÅŸama ise çözücünün bünyeden uzaklaÅŸtırılması ve saflaÅŸtırma iÅŸlemi.

Genellikle bizim acı biberlerimizde “capsaicin” miktarı yüzde 1.52 civarında. Bu iÅŸlem sırasında “capsantin” ve “carotine” isimli pigment maddeleri de elde ediliyor. SaflaÅŸtırma iÅŸleminde yüzde 95.5 oranına kadar baÅŸarı saÄŸlamak mümkün. USP standardıyla farmasötik kullanıma uygun hale getirilen “capsaicin” üretim sonrasında toz ve kristal hale getirilebiliyor. Ambalajlar gaz koruması altında dolduruluyor. Geriye kalan materyal salça olarak kullanılıyor.

Ä°HRACATTA ÅžANSLI BÄ°R ÃœRÃœN
Koyu ÅŸiÅŸelerde ambalajlanan “capsaicin” ihracat için cazip bir ürün. Gerekli sertifikalar saÄŸlandıktan sonra baÅŸta ilaç firmaları olmak üzere özellikle AB ve ABD’de bulunan ve “capsaicin ticareti” yapan kuruluÅŸlara ihraç ediliyor. Ä°hraç fiyatları saflık derecesine göre kilogram olarak “80 ila 110 dolar” arasında.

“Capsaicin” maddesini belli düzeylere kadar deriÅŸik hale getirerek ruhsatlı bitkisel ilaç formunda imal etmek de mümkün. Bu amaçla SaÄŸlık Bakanlığı’ndan izin almak gerekiyor. Keza “capsaicin” organik tarımda “insektisit” (böcek öldürücü) olarak seyreltilmiÅŸ formuyla kullanılıyor. Bu kez Tarım Bakanlığı’nın iznine ihtiyaç var. Bol güneÅŸi seven kırmızıbiberin bugün 60 civarında çeÅŸidi bulunuyor. Genellikle bitkinin suya olan ihtiyacı çok az. “Akdeniz” ve “GüneydoÄŸu Anadolu” bölgelerinde örnek yetiÅŸtirme alanları kurarak “capsaicin” imal etmek ilginç bir giriÅŸim olarak deÄŸerlendirilebilir.